<< Wszystkie artykuły

Co to jest smart kontrakt (smart contract) i jak działają?

Przemek Dmochowski Opublikowany 14 paź 2022, Zaaktualizowany 20 paź 2022

Spis treści

Co to są smart kontrakty?

Smart kontrakt (ang. Smart Contract) lub inteligentne kontrakty to protokół komputerowy, który umożliwia wykonywanie kontraktu bez konieczności udziału trzeciej strony. 

Smart kontrakty są samowykonywalne, co oznacza, że ​​mogą automatycznie egzekwować warunki kontraktu bez konieczności ingerencji człowieka.

Najważniejsze informacje:

  • Smart kontrakty to kontrakty, które wykonują się same, a warunki umowy między kupującym a sprzedającym są bezpośrednio zapisane w kodzie.

  • Smart kontrakty są przechowywane na blockchain, który zapewnia bezpieczny i sposób śledzenia bez możliwości manipulacji i egzekwowania kontraktu.

  • Smart kontrakty mają potencjał, aby zrewolucjonizować wiele branż poprzez automatyzację transakcji i eliminację potrzeby trzeciej strony pośredniczącej.

Jest to idealne rozwiązanie do stosowania w inteligentnych kontraktach, ponieważ zapewnia, że kontrakt nie może zostać zmodyfikowany ani zmanipulowany po tym, jak zostanie zgodnie z ustaleniami stron. 

Inteligentne kontrakty mogą mieć szeroki zakres potencjalnych zastosowań, od uproszczenia złożonych transakcji finansowych po automatyzację wykonywania umów prawnych.

“Smart kontrakty mogą zrobić dla transakcji to, co Internet zrobił dla informacji.”

W świecie finansów smart kontrakty mogą być wykorzystane do usprawnienia procesu handlu akcjami. Na przykład smart kontrakt może być wykorzystany do automatycznego wykonania transakcji, gdy zostaną spełnione określone warunki, takie jak np. określony poziom ceny akcji, lub dzienny wolumen obrotu.

To zapewniłoby wyeliminowanie potrzeby ręcznego wykonywania transakcji przez brokera, a także zmniejszyłoby prawdopodobieństwo błędu ludzkiego. W świecie prawnym smart kontrakty mogłyby być używane do automatyzacji wykonywania umów. 

Na przykład umowa mogłaby być napisana w taki sposób, żeby była wykonywana automatycznie, gdy obie strony zgodzą się na warunki. To zapewniłoby wyeliminowanie potrzeby trzeciej strony, takiej jak adwokat lub notariusz, do nadzorowania kontraktu. 

Smart kontrakty mają potencjał, aby zrewolucjonizować sposób, w jaki prowadzimy biznes i wchodzimy w interakcje z innymi. 

Są odporne na manipulacje, przejrzyste i bezpieczne, a także mają potencjał automatyzacji szerokiego zakresu transakcji.

"Smart kontrakty zrobią dla transakcji to co Internet zrobił dla informacji"

Historia smart kontraktów

Koncepcja kontraktu inteligentnego została pierwszy raz zaproponowana przez Nicka Szabo w 1996 roku. Szabo jest informatykiem i prawnikiem, który jest uznawany za wynalazcę kryptowaluty Bit Gold

W swojej pracy "Smart Contracts: Building Blocks for Digital Markets" Szabo proponuje wykorzystanie kontraktów inteligentnych do tworzenia "bardziej formalnego i zautomatyzowanego rynku". 

Pierwszy smart kontrakt został utworzony na platformie Ethereum w 2014 roku. Kontrakt nazywał się "Etherium Virtual Machine" i umożliwiał użytkownikom tworzenie kontraktów na sieci Ethereum. smart kontrakty Ethereum są napisane w języku Solidity, który został zaprojektowany do tworzenia kontraktów inteligentnych.

Jak działają smart kontrakty?

Kod i zawarte w nim porozumienia istnieją w rozproszonej, peer-to-peer sieci. Jest on wykonywany przez sieć komputerów, które uruchamiają blockchain Ethereum. Ethereum jest obecnie najpopularniejszą platformą do uruchamiania kontraktów inteligentnych.

Dlaczego używamy smart kontraktów?

Smart kontrakty oferują kilka korzyści w porównaniu do tradycyjnych kontraktów.

Smart kontrakty są:

  • Szybkie: smart kontrakty mogą być wykonywane szybko i bez konieczności korzystania z trzeciej strony.

  • Efektywne: smart kontrakty są wykonywane automatycznie, eliminując potrzebę pośredników.

  • Bezpieczne: smart kontrakty są przechowywane na blockchainie, który jest bezpiecznym, rozproszonym rejestrem.

  • Nie wymagają zaufania: smart kontrakty nie wymagają zaufania między stronami biorącymi udział w transakcji zawartej w kontrakcie.

Wady smart kontraktów

Inteligentne kontrakty mają również wady:

  • Brak elastyczności: Po wdrożeniu kontraktu inteligentnego jego zmiana lub aktualizacja jest bardzo trudna. Może to być problem, jeśli w kodzie kontraktu występują jakieś błędy lub jeśli kontrakt musi zostać zaktualizowany w celu odzwierciedlenia zmian w podstawowej logice biznesowej.

  • Ograniczona funkcjonalność: smart kontrakty mogą wykonywać tylko to, do czego zostały zaprogramowane. Nie działają autonomicznie i nie mogą podejmować decyzji na własną rękę. Może to być problem, jeśli kontrakt musi być w stanie obsłużyć nieprzewidziane okoliczności w trakcie programowania kontraktu.

  • Brak zrozumienia: smart kontrakty to wciąż nowa technologia, a ogół społeczeństwa nie rozumie, jak działają. Może to prowadzić do problemów, jeśli ludzie będą próbowali ich używać, nie zdając sobie pełnej gamy zagrożeń.

  • Zagrożenia bezpieczeństwa: smart kontrakty są podatne na ataki hakerskie i inne zagrożenia bezpieczeństwa. Jest to spowodowane tym, że często są one wdrażane na otwartych i dostępnych dla wszystkich publicznych blockchainach. Gdzie każdy może przejrzeć cały kod źródłowy w celu znalezienia luk. Jeśli smart kontrakt nie jest odpowiednio zabezpieczony, może zostać wykorzystany przez osoby o złych intencjach. Dlatego ważne jest stosowanie testów bezpieczeństwa, unikanie skomplikowanych funkcji oraz używanie narzędzi które pomagają dbać o bezpieczeństwo. Ważne jest aby klucz administracyjny (ang. “Admin key”) trochę jak hasło administratora nie było udostępniane dla nikogo poza twórcami smart kontraktu.

  • Ryzyko strony trzeciej: smart kontrakty opierają się na stronach zaangażowanych w ich realizację. Jeśli jedna ze stron tego nie dotrzyma, kontrakt może nie być w stanie wykonać swoich warunków. Ryzyko to można zmniejszyć przy użyciu zaufanych stron trzecich lub usług agentów depozytowych, ale może to być problem, jeśli nie jest odpowiednio zarządzane.

Bezpieczeństwo smart kontraktów

Kiedy chodzi o bezpieczeństwo, smart kontrakty nie są tak bezpieczne, jak można by sądzić. 

Chociaż kod, który tworzy smart kontrakt, często jest otwartym źródłem i dostępny do analizy, faktem jest, że istnieje wiele sposobów na wykorzystanie podatności kontraktów inteligentnych przez złośliwych hakerów. 

Jednym z najczęstszych sposobów wykorzystania kontraktu inteligentnego jest tzw. atak „reentrancy”. Polega on na tym, że ktoś może wielokrotnie wywoływać funkcję w kontrakcie inteligentnym, „ponownie” wchodząc do kontraktu i potencjalnie zmieniając jego stan. Może to być wykorzystane np. do wielokrotnego wypłacania środków z kontraktu lub zmiany własności kontraktu. 

Inne sposoby wykorzystania kontraktów inteligentnych to ataki „odmowy usługi”, w których atakujący próbuje przeciążyć kontrakt dużą ilością żądań, aby uniemożliwić jego wykonanie, oraz ataki „przekroczenia całkowitego”, w których złośliwy aktor wprowadza kontrakt w błąd, akceptując wartość, która jest zbyt duża, co powoduje, że zostaje przepełniania pamięć podręczna kontraktu. 

Chociaż te ataki mogą brzmieć technicznie, mogą mieć bardzo realne konsekwencje. Na przykład w 2016 roku haker wykorzystał atak reentrancy do kradzieży ponad 50 milionów dolarów w ETH od The DAO, zdecentralizowanej organizacji autonomicznej opartej na blockchain Ethereum. 

Biorąc pod uwagę potencjał wykorzystania, ważne jest, aby deweloperzy starannie rozważali bezpieczeństwo swoich kontraktów inteligentnych. Niestety, nawet deweloperzy działający w najlepszej wierze mogą popełniać błędy. 

Na przykład w 2017 roku znaleziono krytyczny błąd w popularnym portfelu Ethereum Parity Wallet, który doprowadził do utraty ponad 150 milionów dolarów w ETH. Na szczęście deweloperzy mogą podjąć szereg działań, aby pomóc zabezpieczyć swoje smart kontrakty. 

Są to między innymi narzędzia bezpieczeństwa, takie jak MythX, które pomagają deweloperom znajdować podatności w swoim kodzie, oraz praktyki bezpiecznego tworzenia oprogramowania, takie jak pisanie przypadków testowych i korzystanie z narzędzi do testów bezpieczeństwa. 

Ostatecznie jednak bezpieczeństwo kontraktów inteligentnych zależy od ludzi, którzy je tworzą i nich korzystają. W branży często się mówi, że „bezpieczeństwo to proces, a nie produkt”. Będąc świadomym ryzyka i podejmując kroki w celu jego zmniejszenia, możemy pomóc w zapewnieniu, że smart kontrakty są bezpieczniejsze.

Podsumowanie

Smart kontrakty to cyfrowe kontrakty, które są wykonywane automatycznie, gdy spełnione są określone warunki. Zasady umowy między kupującym, a sprzedającym są zapisane w kodzie. Kod i zawarte w nim umowy rozpowszechniane są w rozproszonej sieci blockchain

Smart kontrakty umożliwiają bezpieczne transakcje i umowy między rozproszonymi, anonimowymi stronami bez konieczności istnienia centralnej władzy, systemu prawnego czy zewnętrznego mechanizmu egzekucji. Czynią transakcje, przejrzystymi i nieodwracalnymi z możliwością ich śledzenia w czasie.

Chociaż smart kontrakty są wciąż na etapie rozwoju, oczekuje się, że będą miały ogromny wpływ na wiele gałęzi przemysłu, w tym, ale nie ograniczając się do, bankowości, ubezpieczeń, nieruchomości, ochrony zdrowia i zarządzania łańcuchem dostaw.

O Nas

Dascanner

Misją Digital Asset Scanner jest łączenie ludzi ze światem kryptowalut. Dostarczamy kursy kryptowalut w czasie rzeczywistym. Zapoznanie się z ceną kryptowalut jest pierwszym krokiem do udanych inwestycji. Prezentowanie przez nas notowania kryptowalut są odświeżane najszybciej na rynku.

Digital Asset Scanner

Nie przegap krypto okazji.

Subskrybując nasz newsletter będziesz otrzymywać regularne informacje dotyczące notowań kryptowalut i akceptujesz naszą politykę prywatności.

Jeśli chcesz być na bieżąco ze wszystkim, co dotyczy aktywów cyfrowych, zapisz się na nasz bezpłatny newsletter! Otrzymasz analizy, wiadomości i oferty. Nie wysyłamy spamu, a wypisać można się w dowolnej chwili.